Burun Cerrahisi

---

Rinoplastide amacım, yüzün geri kalanıyla uyumlu ve doğal bir sonuç elde etmek; bunu yaparken nefes yolunu korumak ya da iyileştirmektir. Değişimin belirgin değil, uyumlu olması esastır — ameliyat olduğunuz anlaşılmayan bir burun, iyi bir sonuçtur.

Planlama muayeneyle başlar. Burnun içi ve burun dışı değerlendirilir., yüz oranlarınız birlikte gözden geçirilir. Cilt kalınlığı, kıkırdak yapısı ve kemik yapısı sonucu doğrudan belirler ve bunlar kişiden kişiye değişir.

Ameliyatta açık yapısal teknik tercih ediyorum. İyileşme kademelidir. İlk hafta burun üzerinde koruyucu bir atel bulunur. Belirgin şişlik iki-üç haftada geriler, ancak burnun son halini alması — özellikle uç bölgesinde — bir yılı bulur. Bu süreci ve süreçte oluşma ihtimali olan tüm olumsuzlukları ve komplikasyonları ameliyattan önce paylaşırım.

Her cerrahi işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişir.

Burnu ikiye ayıran septum, kıkırdak ve kemikten oluşan bir bölmedir. Doğuştan ya da travma sonrası eğrilmesi, bir tarafta veya iki tarafta burun tıkanıklığına yol açar. Tıkanıklık zamanla ağız açık uyumaya, ağız kuruluğuna, horlamaya ve uyku kalitesinde düşmeye neden olabilir.

Septum eğriliği herkeste ameliyat gerektirmez. Ameliyat kararı eğriliğin görüntüde varlığına değil, nefesinizi gerçekten engelleyip engellemediğine göre verilir. Muayene ve gerekirse endoskopik değerlendirme ile karar veririz.

Septoplasti burnun dış görünümünü değiştirmez; işlem tamamen burnun içinden yapılır ve dışarıda kesi kalmaz. Hem eğrilik hem görünüm birlikte ele alınacaksa, iki işlem aynı seansta yapılması uygundur(septorinoplasti).

Konkalar, burnun içindeki, aldığımız havayı nemlendiren ve ısıtan yapılardır. Alerji, kronik iltihap ya da uzun süreli sprey kullanımı bu yapıların kalıcı olarak büyümesine ve burnun sürekli tıkalı kalmasına yol açabilir.

Tedavide önce ilaç ve sprey tedavileri denenir; birçok hastada bu yeterli olur. Yanıt alınamayan durumlarda konkalar radyofrekans ya da cerrahi yöntemlerle küçültülür.

Burada önemli bir ilke vardır: konkalar burnun çalışması için gerekli yapılardır ve tamamen alınmaları doğru değildir. Fazla çıkarılmaları, burun açık olmasına rağmen hastanın nefes alamadığını hissettiği kalıcı bir tabloya yol açabilir. Amaç yapıyı yok etmek değil, işlevini koruyacak ölçüde küçültmektir.

Daha önce burun ameliyatı geçirmiş, sonuçtan memnun olmayan ya da nefes sorunu devam eden hastalarda uygulanır. İlk ameliyattan teknik olarak daha zordur.

Bunun üç nedeni var: önceki ameliyattan kalan yara dokusu anatomiyi değiştirir, kullanılabilecek kıkırdak deposu genellikle azalmıştır ve doku iyileşmesi ilk ameliyattaki kadar öngörülebilir değildir. Gereken kıkırdak, septumdan yeterli miktarda sağlanamıyorsa  kaburganın kıkırdak bölümünden alınır.

Ameliyatta açık yapısal teknik tercih ediyorum. Ameliyat süresi uzun sürebildiğinden buna bağlı gelişebilecek problemleri, ameliyat sonrasındaki süreci ve süreçte yaşanabilecek olumsuzlukları ameliyattan önce paylaşırım.

Septal perforasyon, burnu ikiye ayıran bölmede oluşan deliktir. En sık nedenleri geçirilmiş burun ameliyatları, travma, uzun süreli sprey kullanımı, burun karıştırma alışkanlığı ve bazı sistemik hastalıklardır.

Tipik şikâyetler burun içinde sürekli kabuklanma, tekrarlayan kanama, kuruluk ve nefes alırken duyulan ıslık sesidir. Deliğin küçük ve öne yakın olması genellikle daha fazla şikâyet yaratır; arkada yerleşen büyük delikler bazen hiç belirti vermez.

Her perforasyon ameliyat gerektirmez. Şikâyet yaratmayan deliklerde nemlendirme ve bakım yeterli olabilir. Cerrahi onarım, burun içindeki dokuların kaydırılması ve araya destek doku yerleştirilmesiyle yapılır; teknik olarak zahmetli bir işlemdir. 

Geniz eti, burnun arka bölümünde yer alan ve çocukluk çağında büyüyebilen bir lenf dokusudur. Büyüdüğünde burnu arkadan tıkar; çocuk ağzı açık uyur, horlar, geceleri huzursuzdur ve gündüz yorgun olabilir. Uzun süren tıkanıklık orta kulakta sıvı birikmesine ve işitme azlığına da yol açabilir.

Bademcikler ise tekrarlayan iltihaplarla ya da aşırı büyüyerek uykuda nefes durmalarına neden olabilir.

Her büyük geniz eti veya bademcik ameliyat gerektirmez. Ameliyat kararı, çocuğun uykusunu, işitmesini, beslenmesini ve gelişimini ne ölçüde etkilediğine bakılarak verilir. Gerektiğinde uyku değerlendirmesi istenir.

Uzmanlık sonrası üç yıl Dr. Sami Ulus Çocuk Hastanesi'nde çalıştım; çocuklarda geniz eti, bademcik ve kulak ameliyatlarındaki deneyimim bu dönemden geliyor.